Οι Γιατροί του Κόσμου λειτουργούν προγράμματα τόσο στην Ελλάδα, στο πλευρό των προσφύγων, μεταναστών και άπορων πολιτών που δεν έχουν πρόσβαση στο σύστημα υγείας, όσο και σε αναπτυσσόμενες χώρες του κόσμου.

Συγκεκριμένα τα προγράμματα των Γιατροί του Κόσμου χωρίζονται στις εξής κατηγορίες:

• Κρίσεις: ανταποκρινόμενοι σε κρίσεις οι οποίες έχουν σοβαρές συνέπειες στην υγεία των πληθυσμών. Διακρίνουμε τέσσερις τύπους κρίσεων: κρίσεις στον τομέα της υγείας (AIDS, επιδημίες), πολιτικές κρίσεις οι οποίες επιφέρουν βία (Αφγανιστάν, Ιράκ, Παλαιστίνη κλπ.), οικονομικές κρίσεις που παρεμποδίζουν την πρόσβαση στην ιατρική περίθαλψη (πρόσβαση στα φάρμακα του AIDS), καθώς και περιβαλλοντικές κρίσεις (πυρηνική κλπ.)
• Επείγοντα: ανταποκρινόμενοι σε ανθρωπιστικά επείγουσες καταστάσεις, φυσικές καταστροφές και πολέμους/συγκρούσεις παρέχοντας ανθρωπιστική βοήθεια η οποία απαντά στις ανάγκες εκείνες που είναι ζωτικές για την επιβίωση των πληθυσμών σε κίνδυνο. • Προγράμματα Ανοικοδόμησης: βοηθώντας τους ντόπιους πληθυσμούς να αναδομήσουν και να αποκαταστήσουν το σύστημα υγείας της χώρας τους μετά από κάποια επείγουσα κρίση με την ανοικοδόμηση Κέντρων Υγείας και Νοσοκομείων, την παροχή φαρμακευτικού υλικού και ιατρικού εξοπλισμού, την εκπαίδευση του ντόπιου υγειονομικού προσωπικού
• Μακροπρόθεσμα, Αναπτυξιακά προγράμματα: τα προγράμματα αυτά έχουν στόχο να παράσχουν λύσεις μόνιμες και με διάρκεια σε βάθος χρόνου, αντιμετωπίζοντας τις μακροπρόθεσμες συνέπειες της φτώχειας και του αποκλεισμού από την ιατρική περίθαλψη. Τα προγράμματα αυτά συμπεριλαμβάνουν την υποστήριξη των τοπικών συστημάτων υγείας, την εκπαίδευση του ντόπιου υγειονομικού προσωπικού σε θέματα υγείας και υγιεινής.

Ο κύκλος ζωής ενός προγράμματος

Η λειτουργία και η χρηματοδήτηση ενός προγράμματος, η παρακολούθηση και εποπτεία εφαρμογής του και τέλος, η ολοκλήρωσή του... Καθένα από τα παραπάνω αποτελεί ένα ξεχωριστό στάδιο και ακολουθεί τους δικούς του κανόνες και αρχές.

Διερευνητική αποστολή

Πριν ξεκινήσει ένα πρόγραμμα των Γιατρών του Κόσμου, πραγματοποιείται μία διερευνητική αποστολή. Εάν ληφθεί η απόφαση να γίνει παρέμβαση, τότε οι Γιατροί του Κόσμου ορίζουν ένα συντονιστή προγράμματος ο οποίος καθορίζει με τη σειρά του, το μέγεθος της ανθρωπιστικής βοήθειας, τη διάρκεια του προγράμματος, τα κριτήρια εφαρμογής αλλά και ολοκλήρωσής του.

Έναρξη και χρηματοδότηση προγράμματος

Ο συντονιστής του προγράμματος (ένας εθελοντής με μεγάλη εμπειρία αποστολών) θέτει τους στόχους της αποστολής, τη συχνότητα της εποπτείας και τους δείκτες αποτελεσματικότητας. Σε συνεργασία με το Τμήμα Αποστολών στο κεντρικό γραφείο της οργάνωσης στην Αθήνα, συστήνει μία ομάδα και ορίζει έναν υπεύθυνο πεδίου. Στις επείγουσες αποστολές, η παρέμβαση σε μία χώρα στηρίζεται αρχικά σε ίδιους πόρους της οργάνωσης. Στη συνέχεια, ο υπεύθυνος αποστολών (επωμίζεται την εποπτεία του προγράμματος από την Αθήνα), αναζητά οικονομικούς πόρους από διεθνείς χρηματοδότες, εταιρίες και τις τοπικές αρχές.

Εφαρμογή

Ο συντονιστής προγράμματος και ο υπεύθυνος αποστολών παρακολουθούν την πρόοοδο των γραπτών αναφορών. Επισκέπτονται τακτικά το πεδίο για να επιβλέψουν και αν χρειαστεί, να τροποποιήσουν τις δραστηριότητες επιτόπου. Στη βάση των εκθέσεων, οι Γιατροί του Κόσμου θα αποφασίσουν να αλλάξουν ή να ολοκληρώσουν το πρόγραμμα.

Ολοκλήρωση προγράμματος

Όλα τα προγράμματα, είτε είναι επείγοντα είτε αναπτυξιακά, κάποια στιγμή πρέπει να τελειώσουν. Η οργάνωση προγραμματίζει έγκαιρα τη λήξη ενός προγράμματος. Ακολουθούνται αυστηρές διαδικασίες για την ολοκλήρωση των προγραμμάτων των Γιατρών του Κόσμου, οι οποίες προβλέπουν έγκαιρη ενημέρωση των αποδεκτών της βοήθειας και των ντόπιων συνεργατών, τη μεταφορά τεχνογνωσίας σε ντόπιους εργαζόμενους, καθώς και τη μεταφορά εξοπλισμού.